|
Mały Rynek, obecnie jeden z placów Starego Miasta posiada bogate tradycje handlowe sięgające średniowiecza.
W czasie Wielkiej Lokacji Krakowa zaplanowano go jako pomocnicze targowisko Rynku Głównego - handlowano tutaj mięsem.
Obecna nazwa placu - Mały Rynek, przyjęła się w pierwszej części XIX wieku. Wcześniej miejsce to zwano Wendetą,
Tandetą, a także rynkiem lub ulicą Rzeźniczą.
|
|
Jego dzisiejsza postać w niczym nie przypomina placu sprzed kilkuset lat. Początkowo nie był
tak bardzo odseparowany od Rynku Głównego, bowiem pomiędzy kościołem Mariackim,
a Małym Rynkiem nie istniała Wikarówka (wzniesiono ją dopiero w XVIII wieku) - trzeba również
wziąć pod uwagę, że do okresu rozbiorów kościół Mariacki otoczony był cmentarzem...
Pierwotnie jatki rzeźnicze ulokowane były właśnie na miejscu Wikarówki, dopiero po jej wybudowaniu
przeniesiono je na środek placu targowego.
Wyglądu zbliżonego do dzisiejszego Mały Rynek nabrał po zburzeniu jatek rzeźniczych i rozebraniu gmachu
szkoły mariackiej, która zamykała plac od strony południowej. Po zmianach architektonicznych,
inne było również przeznaczenie placu, bowiem ulokowano na nim targ owocowo-warzywny, który
funkcjonował przez cały XIX wiek, do czasu budowy linii tramwajowej w 1902 roku. Natomiast
od połowy dwudziestego wieku, po likwidacji torów, większą część placu zajmował parking.
Dopiero renowacja przeprowadzona w 2007 roku zmieniła charakter Małego Rynku z funkcjonalnego
na reprezentacyjny.
Mały Rynek jest dziś prostokątnym placem, od południa ogranicza go ulica Sienna, od północy
- Mikołajska. Zachodnią pierzeję tworzą trzy budowle: klasztor Jezuitów, absyda kościoła św. Barbary i
wikarówka kościoła Mariackiego. Przeciwna strona zajęta jest przez rząd ośmiu kamienic, z
charakterystycznym tarasem ciągnącym się wzdłuż całej pierzei - kiedyś w tym miejscu znajdowały się
przedproża. Plac ten jest miejscem do przyjrzenia się XVII- i XVIII-wiecznym szkarpom, którymi
w tamtym okresie wzmacniano coraz bardziej podupadające kamienice.
|
|
• Mały Rynek, dom nr 1 - nazywany kamienicą Strzemboszowską lub Fritscha, obecny wygląd
zawdzięcza całkowitej przebudowie w stylu barokowym, choć jej najstarsze części są gotyckie.
W trakcie prac ujednolicone zostały fasady tworzących ją wcześniejszych kamienic, narożnik
ozdobiono figurą rycerza w stroju rzymskim, równocześnie przebudowano wnętrza - do naszych
czasów zachowały się XVIII-wieczne malowidła ścienne. Efektem tego remontu było powstanie
typowej kamienicy czynszowej. Jedna ze stojących tu wcześniej gotyckich kamienic, tzw.
Langowska, pod koniec XIV wieku była własnością Mikołaja Wernera - głównego budowniczego
korpusu kościoła Mariackiego.
|
|
• Mały Rynek, dom nr 6 - kamienica Szoberowska, która dziś słynie z faktu, że to właśnie
w tym miejscu Jan Aleksander Gorczyn drukował w 1661 roku "Merkuriusza Polskiego", pierwszą stałą gazetę
na ziemiach Rzeczypospolitej.
|
|