Krypta św. Leonarda - jest jednym z najstarszych przykładów architektury romańskiej w Krakowie. Powstała na początku XII wieku jako fragment tzw. drugiej katedry (wybudowanej dla króla Władysława Hermana), niektóre Ľródła podają datę jej ukończenia na lata 1110 - 1118.

Niewiele jest takich miejsc w Krakowie, które dają nam tak autentyczną możliwość podróży w czasie i przeniesienia się prawie 900 lat wstecz. Nie licząc znajdujących się tu grobów i wykonanego w XIX wieku kamiennego ołtarzyka postawionego w apsydzie - wnętrze krypty św. Leonarda nie uległo żadnym większym przeobrażeniom. Przed ołtarzem ułożono fragment oryginalnej XIII-wiecznej posadzki, dzięki niemu możemy wyobrazić sobie jak w wiekach średnich prezentowały się kościelne podłogi :)

Na przestrzeni wieków zmieniło się także położenie krypty względem powierzchni, obecnie w całości znajduje się pod ziemią, natomiast pierwotnie była pogrążona w ziemi tylko do głębokości około 1 metra - wnętrze oświetlały promienie Słońca.

Złota inskrypcja na środku krypty oznacza miejsce spoczynku biskupa Maurusa (zm. 1118), odkryto je podczas prac archeologicznych prowadzonych przed wybuchem II wojny światowej.

Osiem kolumn ustawionych w dwóch rzędach, wspiera sklepienie krzyżowe nakrywające dwie nawy i apsydę krypty. Bazy dwóch kolumn stojących najbliżej apsydy, ozdobione są motywem narożnych listków, co świadczy o ich młodszym rodowodzie w stosunku do pozostałych sześciu kolumn. Ściany krypty wykonane są z drobnych, precyzyjne fugowanych ciosów kamiennych, co razem z innymi romańskimi elementami, nadaje wnętrzu krypty św. Leonarda niepowtarzalnego uroku.

W krypcie św. Leonarda spoczywają:
- Król Jan III Sobieski
- Królowa Maria Kazimiera d'Arquien (Marysieńka)
- Król Michał Korybut-Wiśniowiecki
- Książę Józef Poniatowski
- Tadeusz Kościuszko
- Gen. Władysław Sikorski